9604_078_Dann_LowGeen enkele kunstvorm heeft meer impact op de manier waarop we dagelijks ons leven leiden dan de architectuur. Ook het omgekeerde is waar: de maatschappij beïnvloedt de architectuur steeds meer. “Je kan niet meer gewoon een mooi gebouw neerpoten. Een goed gebouw houdt rekening met de bredere context: de ruimtelijke, maatschappelijke en economische impact op de omgeving”, aldus Leen Pieyns en Lien Pierard, die samen met oprichters Roger Styfhals en Luc De Hovre in Machelen het architectenbureau Styfhals & Partners runnen.

 

Onder een stralende nazomerzon praten we op een steenworp van de drukke Woluwelaan met deze klinkende naam in de bouwsector over het nobele beroep van architect, over de trends in de sector én over hun toekomstplannen. Zij zetten al hun tanden in tal van kenmerkende gebouwen in de regio – o.a. de renovatie van het Tuchthuiscomplex en de residentie Tybeert in het Vilvoordse Kanaalpark, het Batex gecertificeerde project voor seniorenhuisvesting ‘de Kapucijnen’ in de Marollen, meergezinswoningen ‘Regatta’ op Linkeroever zijn er maar enkele – en gaan nu ook de uitdaging aan om het nieuwe hoofdkwartier van BNP Paribas Fortis te realiseren in de hoofdstad van Europa.

 

Frisse dynamiek

Leen Pieyns: “We richten ons op een breed spectrum: van kantooromgeving tot  meergezinswoningen, retail, utiliteitsbouw, publieke gebouwen en zelfs privé-woningen. We zijn een kantoor met vier bestuurders, eigenlijk 3 generaties van vennoten. We merken dat die mix van ervaring met een nieuwe, frisse dynamiek wel aanslaat. Met een heel dynamisch team achter ons van 21 medewerkers zijn we uitgegroeid tot een gevestigde waarde.”

 

“De maatschappij verandert constant, dus wij passen ons ook aan om op nieuwe uitdagingen een antwoord te bieden. Dat is ook eigen aan ondernemen: aanpassen, ontwikkelen en mee evolueren.”

 

Lien Pierard: “We gaan prat op de kwaliteit van onze service, op de degelijkheid van onze gebouwen en op de meerwaarde van de details. Netwerken is belangrijk maar we treden ook actief naar buiten, door bv. deel te nemen aan seminaries en dialoogmomenten waar topics als maatschappelijke vernieuwingen en duurzaamheidsaspecten behandeld worden.”

 

Dialoog onderhouden

Leen: “Eén van onze belangrijkste taken is de dialoog tussen de verschillende partners optimaal inzetten. We werken vaak in bouwteams, Publiek-Private Samenwerking (PPS) of Design-Build-Finance-Maintenance (DBFM). Je kan er een goede balans zoeken zodat er voor elke deelnemende partner een optimaal resultaat wordt geboekt.”

 

“Als architect wordt je eigenlijk meer en meer een coördinator”, pikt Lien in. “Die coördinatie wordt ook hoe langer, hoe complexer en specifieker.” Het is voor een architect dan ook constant bijscholen geblazen. Leen: “Vandaag de dag is het niet meer zo dat je alleen een ontwerp uittekent en dan laat bijsturen door enkele specialisten. Alles met betrekking tot duurzaamheid, zijn vandaag geïntegreerde concepten waarbij je aan de basis al de ambities voor het project moet kennen. In die zin worden de belangrijkste beslissingen genomen bij het begin van het bouwproces.”

 

Duurzaamheidsreflex hangt in de lucht

Leen: “Het is belangrijk om als architectenbureau een duidelijke visie te hebben op hoe je de bredere context van een gebouw bekijkt, wat de impact is op de omgeving. Omgekeerd beïnvloeden maatschappelijke vraagstukken ook de architectuur. Gezinnen zijn vaak niet meer klassiek samengesteld, nieuwe mengvormen van wonen en werken zijn aan de orde. We denken als architecten mee na over hoe we zulke evoluties kunnen integreren in onze concepten en programma’s kunnen optimaliseren.”

 

Lien gaat verder: “We zien ook dat de eisen die de overheid oplegt jaar na jaar evolueren. Veel ondernemers willen nu al veel verder gaan dan de huidige normen. Je voelt dat die duurzame bewustwording nu pas echt begint, die reflex hangt in de lucht. Als architect draag je daar toe bij. Voor wie bedenkingen heeft bij regenwaterrecuperatie, neem ik echt de tijd om te overtuigen dat je voor sommige zaken beter regenwater en geen drinkbaar leidingwater gebruikt.”

 

9604_027_Dann_Low

Architect-bestuurders Luc De Hovre, Leen Pieyns, Roger Styfhals en Lien Pierard

Leen: “Als architect kan je de richting van een project bepalen in functie van de ambities. Als we voelen dat onze klant ervoor open staat, zullen we niet nalaten om bouwpartners voor te stellen die gespecialiseerd zijn in out-of-the-box denken en die veel verder gaan dan de platgetreden paden.”

 

Administratieve struikelblokken

Lien: “Als architect moet je verder kijken dan het gebouw. Hele buurten worden ontwikkeld met een zo laag mogelijke ecologische voetafdruk, omdat ze afvalwater zuiveren of zonnepanelen hebben die restenergie doorgeven aan gebouwen die minder zon krijgen.”

 

Leen: “Voor een project bekijken we nu de mogelijkheid om een net aan te leggen dat restwarmte gebruikt uit water van een nabijgelegen fabriek en dat woningen via de vloerverwarming kan verwarmen. De ambitie is er om duurzame inspanningen op een grote schaal toe te passen, zeker in de steden, maar er zijn talloze administratieve struikelblokken. Het wordt ingewikkeld wanneer er meerdere betrokkenen zijn.”

 

“Veel ondernemingen gaan vandaag al verder dan de huidige milieunormen. Je voelt dat die bewustwording nu pas echt begint. Als architect kan je die bewustwording faciliteren.”

 

“We voeren in alle landsdelen opdrachten uit en hebben dus ervaring met de verschillen in wetten en procedures”, gaat Lien verder. “Zelfs de energieregelgeving of duurzaamheidsambities zijn verschillend. Een gebouw dat als passief beschouwd wordt in de ene regio, is dat soms net niet in de andere regio. Er is geen eenduidige regelgeving, ook al lijken de neuzen in dezelfde richting te staan. Geharmoniseerde wetten op Europees niveau zouden alleszins helpen, maar dat zal nog even duren.”

 

Hybride wonen

Soms moeten wetten bijgesteld worden naargelang de gewoontes van de nieuwe generatie. Lien: “Sommige ontwikkelaars zetten nu al in op jongeren en proberen uit te zoeken hoe zij later willen wonen. Want daar is een groot verschil. Zo legt de overheid nu de verplichting op om een bepaald aantal parkings te voorzien per woongelegenheid. Maar jongeren halen vandaag minder vaak hun rijbewijs en hebben dus helemaal geen parking nodig. Dan is het aan de sector om te lobbyen voor slimme alternatieven, zoals een meergezinswoning waarin je faciliteiten voor autodelen verwerkt.”

 

Leen: “Maturiteit en metier zijn belangrijk bij het tot stand komen en realiseren van een project. Maar anderzijds kan je ook niet rond de maatschappelijke evoluties en de nieuwe concepten die deze met zich mee brengen. Zo zie je dat er al gepraat wordt over hybride wonen. Dit concept bekijkt eigendom vanuit een ander perspectief. Je verwerft een aandeel in een project waarmee je de mogelijkheid krijgt om verschillende woonvormen te betrekken in functie van je behoefte. Al deze aspecten bevinden zich in het duurzaamheidsgegeven, dat niet alleen gaat over een energetische optimalisatie maar veel breder dient te worden gezien.”

 

Brussels patrimonium

Op de zakelijke markt mag een gebouw ook mooi zijn. Lien: “De meeste ondernemers beseffen dat een bedrijfsgebouw bijdraagt tot de corporate identity van een bedrijf. Dat gebouw wordt dan een visitekaartje, zowel voor de klant als voor ons.”

 

Leen: “Ontwikkelaars zien de meerwaarde van goede architectuur. Ik vind het een goeie zaak dat het ‘commerciële’ in de architectuur stilaan naar het creatieve toe groeit. Zo zijn wij bijzonder trots op het bouwproject voor BNP Paribas Fortis. Meewerken aan de uitbouw van echt Brussels patrimonium, wat een droom!”

 

Lien: “Zo’n project geeft ons de mogelijkheid om ervaring op te doen en die later aan te wenden wanneer we in teamverband met andere architecten werken of wanneer we internationale  architectenbureaus ondersteunen.”

 

bnp paribas fortis brussel

Het nieuwe gebouw BNP Paribas Fortis in Brussel, uitgetekend door Styfhals & Partners

 

Ondernemen vanuit buikgevoel

Leen: “Als ondernemer is een duurzame visie op lange termijn uiterst belangrijk. Je moet vooruit kijken, ook al moet je op geregelde tijdstippen even stil staan om die visie bij te schaven. Het heeft geen zin om enkel te voldoen aan de noden die er vandaag zijn. Je moet echt veel verder kunnen kijken.”

 

Lien: “Ondernemen is bij ons vaak ons buikgevoel volgen. Hoe je een bedrijf runt en omgaat met de bijhorende psychologie: dat maakte totaal geen deel uit van onze opleiding.”

 

Leen: “Een opleiding tot architect duurt vijf jaar, en dan doe je twee jaar stage. Maar leren doe je pas door echt te doen en nu en dan het deksel serieus op de neus te krijgen. Maar 30% blijft effectief architect. Het is een mooi beroep, maar het wordt moeilijk gemaakt. Werken met logge administraties, lange termijnen die je financieel moet overbruggen, piekmomenten met hoge werkdruk… Ik denk dat het vandaag heel moeilijk geworden is om alleen te werken als architect.”

 

Wereldverbeteraars

Leen: “Naar de toekomst toe willen we in de eerste plaats een solide partner zijn voor onze klanten. We hebben niet de ambitie om binnen vijf jaar drie keer zo groot te zijn. We leggen eerder de focus op kwaliteitsverbetering en gestage groei. Dat streven naar kwaliteit is een constante. De maatschappij verandert continu, dus wij passen ons ook aan om op die uitdagingen een antwoord te bieden. Dat is ook eigen aan ondernemen: aanpassen, ontwikkelen en mee evolueren met de maatschappij.”

 

Lien pikt in: “Als architect wordt het een uitdaging om al deze maatschappelijke en duurzame aspecten samen met de evoluties van wonen uit te werken binnen een geïntegreerd concept. Dat is voor mij toch wel een streefdoel.”

 

Of een goede architect per definitie een wereldverbeteraar is? Lien: “Ik denk het wel, of toch zeker een idealist.”

“Dat kan je wellicht niet veralgemenen,” besluit Leen, “maar de ambitie is toch steeds om een meerwaarde te bieden en er een positieve dynamiek aan vast te knopen.”

 

www.styfhals-partners.be

 

Lees dit artikel en veel meer in de editie oktober van Ondernemers Halle-Vilvoorde

Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Pin on Pinterest